
Ở thời buổi mà người ta đang thao thao bất tuyệt về những vấn đề của toàn cầu hóa và rằng thế giới đang ngày càng phẳng, bộ phim Babel của đạo diễn Alejandro Gonzalez Inarritu cho ta thấy một cái nhìn trái chiều với những quan niệm thông thường đang được giới truyền thông rao giảng.
Bộ phim là bốn mạch truyện song song với nhau được kết nối một cách khéo léo. Cách kể chuyện này khá giống với Kafka bên bờ biển của Murakami. Có lẽ người biên kịch chịu ảnh hưởng phần nào từ nhà văn người Nhật này. Bộ phim có nhiều điều gợi nhắc ta nhớ đến Murakami. Đầu tiên là nhân vật cô gái câm điếc người Nhật. Cô đơn trong xã hội Nhật Bản hiện đại với nhịp độ phát triển cao nhưng càng ngày càng thiếu đi sự gắn kết giữa những con người. Nhân vật cô gái trong phim khá giống với những nhân vật thanh niên Nhật điển hình trong cuốn Rừng Nauy. Tái hiện một cách sống động nhân vật này là thành công lớn của diễn viên người Nhật Rinko Kikuchi. Cô nắm bắt trạng thái tâm lý nhân vật một cách tinh tế và thể hiện được nó với từng động thái, biến đổi mong manh nhất trong tâm hồn nhân vật. Có thể nói cô hoàn toàn xứng đáng nhận được giải dành cho diễn viên phụ xuất sắc nhất của giải quả cầu vàng. Và không có gì bất ngờ khi đạo diễn Trần Anh Hùng đã chọn cô vào vai Naoko trong bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết Rừng Nauy của Murakami. Chắc chắn Rinko sẽ thể hiện thành công vai đó giống như những gì cô đã làm trong Babel.
Mặc dù có tầm bao quát rộng hơn về các vấn đề thời sự chính trị và quá trình toàn cầu hóa diễn ra trên thế giới nhưng có thể thấy rằng bộ phim và tiểu thuyết của Murakami có chung một góc nhìn về nỗi cô đơn và thân phận con người trong thế giới hiện đại. Chúng ta thấy được một xã hội với nhịp sống công nghiệp cuồn cuộn trôi chảy nhưng cũng dần bị phân mảnh. Con người ngày càng xa cách nhau hơn. Sự phân cách giữa nhưng con người xảy ra không chỉ vì khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, sắc tộc, giai cấp, tôn giáo hay địa lý mà nó còn nằm ở bản thân mỗi cá thể. Toàn cầu hóa không làm thế giới phẳng hơn hay kết nối con người với nhau mà nó đang dần làm cho chúng ta càng ngày càng xa cách nhau hơn.
Chi tiết khẩu súng là một chi tiết nhỏ nhưng lại không thể thiếu được để tạo nên sự kết nối giữa các câu chuyện trong phim. Một hình ảnh mang tính ẩn dụ về sự mối liên kết giữa những con người trên thế giới. Dù ở cách xa nhau nửa vòng trái đất nhưng chúng ta không biết rằng chúng ta có ảnh hưởng đến cuộc sống của những người khác theo một cách nào đó mà chúng ta không hề biết đến. Đó dường như cũng là một hệ quả của toàn cầu hóa.
Lấy cảm hứng từ một câu chuyện trong kinh thánh về ước mơ của con người mong muốn chinh phục thế giới khi chúng ta có được sự thấu hiểu lẫn nhau. Chúa đã đánh đổ tháp Babel và từ đó thế giới bị phân mảnh, trở nên hỗn độn, con người từ đó trở nên hoang mang và hiểu nhầm lẫn nhau. Kết thúc của bộ phim là hình ảnh cô gái câm điếc khỏa thân đứng trên balcon của một tòa nhà cao tầng giữa lòng thành phố Tokyo với nhịp sống ào ào cuộn chảy bên dưới. Đây cũng là một ẩn dụ nữa về thân phận nhỏ bé, yếu đuối và mong manh giữa thế giới rộng lớn này. Lại thêm một lần nữa chúng ta thấy thủ pháp nghệ thuật đã được Murakami sử dụng một cách tài tình trong tiểu thuyết của ông được tái hiện bằng ngôn ngữ điện ảnh.
Babel và Murakami đều có thể nói tóm gọn lại trong vấn đề thân phận con người trong xã hội công nghiệp hiện đại. Với những thủ pháp nghệ thuật giống nhau và những đề tài giống nhau nhưng không hoàn toàn trùng lặp. Cả hai đã tạo nên những tác phẩm tuyệt vời về cả một thế hệ nói riêng và thế giới hiện đại nói chung.
